Βασίλης Ζαφειρίου

Ο φωτογραφικός φακός

2008-09-14T12:25:00.006+03:00

Ο φωτογραφικός φακός ή σκέτο φακός είναι βασικό εξάρτημα των φωτογραφικών μηχανών. Συλλέγει το φως και σχηματίζει το είδωλο πάνω στο φιλμ ή στον αισθητήρα της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής. Όσο καλύτερος είναι ένας φακός τόσο καλύτερη, σε τελευταία ανάλυση, θα είναι και η εικόνα ή η φωτογραφία που θα πάρουμε τυπωμένη στο τέλος. Οι φακοί των μηχανών τύπου ρεφλέξ, είναι αποσπώμενοι από το σώμα της μηχανής και αυτό γίνεται για να μπορούμε σε μια μηχανή να χρησιμοποιούμε διαφορετικούς φακούς. Η διαφορετικότητα των φακών συνίσταται κατά κύριο λόγο στις διαφορετικές εστιακές αποστάσεις (ευρυγώνιοι, νορμάλ, τηλεφακοί, φακοί ζουμ κλπ), που μπορεί να διαθέτουν οι φωτογραφικοί φακοί.

Η εστιακή απόσταση, κυριότερο χαρακτηριστικό των φωτογραφικών φακών, είναι αυτό που καθορίζει την οπτική γωνία με την οποία «βλέπουμε» μέσα από το σκόπευτρο της φωτογραφικής μηχανής. Έτσι από μια σταθερή απόσταση σε σχέση με ένα συγκεκριμένο θέμα που θέλουμε να φωτογραφίσουμε, μπορούμε να έχουμε και διαφορετικό αποτέλεσμα (δες παραπάνω εικόνα). Η εστιακή απόσταση μετριέται σε mm (χιλιοστά) και αναγράφεται επάνω στο σώμα του φακού. Για φωτογραφικές μηχανές που χρησιμοποιούν φιλμ ή για ψηφιακές μηχανές με διαστάσεις αισθητήρα παρόμοιες με τις διαστάσεις του φιλμ (24 Χ 36 mm), φακοί με εστιακές αποστάσεις μικρότερες από 50 mm ονομάζονται ευρυγώνιοι ενώ φακοί με εστιακές αποστάσεις μεγαλύτερες από 50 mm ονομάζονται τηλεφακοί. Η διάσταση των 50 mm αναφέρεται στους λεγόμενους νορμάλ φακούς και ονομάζονται έτσι διότι αποδίδουν τα διάφορα θέματα που φωτογραφίζουμε με την προοπτική που τους αποδίδει το ανθρώπινο μάτι.

Η τιμή του διαφράγματος, είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό των φωτογραφικών φακών, σε γενικές γραμμές καθορίζει πόση ποσότητα φωτός περνά μέσα από το φακό και επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό το λεγόμενο βάθος πεδίου της εικόνας. Η τιμή του διαφράγματος ρυθμίζεται στις φωτογραφικές μηχανές και παίρνει τιμές από 2,8 ή μικρότερες έως 22 ή και μεγαλύτερες. Γενικά φακοί με τιμές διαφράγματος 2,8 ή και μικρότερες μας επιτρέπουν να φωτογραφίζουμε με χαμηλό φωτισμό και θεωρούνται καλής ποιότητας.

Ποιά φωτογραφική μηχανή;

2008-07-18T10:55:00.002+03:00

Συχνά με ρωτάνε, “τι φωτογραφική μηχανή πρέπει να αγοράσω ούτως ώστε να ασχοληθώ με τη φωτογραφία;”. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονολεκτική, διότι πρέπει να διευκρινιστούν τα εξής: α) Ποια θα είναι η χρήση της φωτογραφικής μηχανής; β) Ποια θα είναι η χρήση των παραγόμενων φωτογραφιών; γ) Πόσο συχνά θα τη χρησιμοποιώ; δ) Πόσα χρήματα πρέπει να καταβάλω για μια αξιόλογη μηχανή; κ.α.

Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα μπορεί να απλοποιηθεί αν δώσουμε το προφίλ ενός νέου στα φωτογραφικά που θέλει και ελπίζει να ασχοληθεί συστηματικά με τη φωτογραφία, να πάρει έναν φωτογραφικό εξοπλισμό τον οποίο θα έχει για χρόνια στην κατοχή του και που θα τον εμπλουτίζει αν χρειαστεί με διάφορα αξεσουάρ.
Η φωτογραφική μηχανή που θα χρειαστεί σήμερα, στην προκειμένη περίπτωση, είναι η λεγόμενη “μονό οπτική ψηφιακή ρεφλέξ (dslr)”, με κάποιες εξαιρέσεις βέβαια από αυτήν την υπόδειξη. Πρόκειται για τύπο φωτογραφικής μηχανής που αν εξαιρέσουμε τον σχετικά μεγάλο όγκο της και την, πάλι σχετικά, ακριβή τιμή της, μόνο πλεονεκτήματα έχει και σαφώς καλύπτει τις ανάγκες ενός φωτογράφου όπως τον περιέγραψα παραπάνω.

Μερικά από τα πλεονεκτήματα που διαθέτει μια dslr είναι: α) Ακρίβεια στην σκόπευση, δηλαδή ότι ακριβώς βλέπεις μέσα από το σκόπευτρο, αυτό θα βγει στη φωτογραφία, β) Ακρίβεια στην εστίαση, για να βγει καθαρά (εστιασμένα) η περιοχή που ενδιαφέρει στη φωτογραφία, γ) Δυνατότητα ρυθμίσεων, ούτως ώστε να μπορούμε να ρυθμίσουμε τη μηχανή στην “ταχύτητα”, διάφραγμα, ευαισθησία (ASA) κ.α. που απαιτείται για κάθε ξεχωριστά φωτογραφία, δ) Δυνατότητα αλλαγής του φακού της με χρήση άλλων φακών (ευρυγώνιων, κανονικών, τηλεφακών), ε) Δυνατότητα χρήσης εξωτερικού φλας κ.α.
Τα ψηφιακά αρχεία που δημιουργεί η φωτογραφική μηχανή μπορούν να αποθηκευτούν σε έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή και το κυριότερο, μπορούν να επεξεργαστούν με ένα πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών και να τυπωθούν σε έναν εκτυπωτή. Έχουμε δηλαδή έναν ολοκληρωμένο “σκοτεινό θάλαμο” στο σπίτι μας.

Τώρα μπορούν να απαντηθούν και τα ερωτήματα της πρώτης παραγράφου. Μια μηχανή dslr, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σχεδόν σε κάθε περίπτωση φωτογράφησης, όπως φωτογραφία πορτρέτου, τοπίου, αναμνηστική φωτογραφία, νυχτερινή φωτογραφία και τόσα άλλα. Τις εικόνες που παράγει μια τέτοια μηχανή μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε σε κάθε περίπτωση, όπως για το διαδίκτυο, για περιοδικά, για βιβλία, για εκθέσεις κλπ. Με την αποδεδειγμένη αξιοπιστία της μια μηχανή dslr, μπορεί να χρησιμοποιείται καθημερινά το δε κόστος της αρχίζει από 400 €.

Περί φωτογραφίας

2008-07-17T09:32:00.016+03:00

Ασχολούμαι για χρόνια με τη φωτογραφία σαν ερασιτέχνης φωτογράφος, τα δε τελευταία έντεκα χρόνια διδάσκω στα μαθήματα φωτογραφίας της Φωτογραφικής Λέσχης Λάρισας.
Όλη η συσσωρευμένη αυτή εμπειρία, νομίζω πως θα μου επιτρέψει να παρουσιάζω σε αυτό το blog θέματα που έχουν σχέση με τη φωτογραφία, το αντικείμενό της, την τεχνική της, τη θεωρία της κ.α.
Τα θέματα θα περιλαμβάνουν άρθρα, κείμενα, παραπομπές σε ιστοσελίδες, φωτογραφίες κλπ. τα οποία πιστεύω ότι θα βοηθήσουν κάποιον που θέλει να ασχοληθεί σοβαρά ή και λιγότερο σοβαρά με το χώρο της φωτογραφίας.
Όλες οι δημοσιεύσεις θα είναι ανοιχτές για σχολιασμό, ούτως ώστε αυτές να βελτιώνονται με το χρόνο σε μια διαρκή αναζήτηση του σώματος ή γιατί όχι και της ψυχής της φωτογραφίας.

Ζαφειρίου Βασίλειος, ερασιτέχνης φωτογράφος.
E mail: vzafeir@sch.gr